Programma

Ontvangst 9:30 uur
Aanvang 10:00 uur

10.00 uur - Zaal 1

Gareth Lock: The Good, the Bad, the Ugly: An examination of Human Factors in Diving.

Vaak als we rapporten over duikincidenten lezen, is onze eerste reactie ‘hoe konden ze zo stom zijn?’ Onderzoek op andere terreinen met een hoog risico heeft uitgewezen dat incidenten vaak complex van aard zijn en dat de causale factoren in veel gevallen niet relevant of belangrijk lijken voor de duiker – ten minste niet totdat het te laat is! Veel vaardigheden en gedragingen die gangbaar zijn in industrieën met een hoog risico, ontbreken binnen de duikbranche. Dit draagt in grote mate bij aan of vormt een causale factor van duikongevallen en -incidenten. In een boeiende, informatieve presentatie mét humor laat Lock aan de hand van voorbeelden uit de praktijk zien hoe incidenten ontstaan en wat duikers kunnen doen om het risico van een incident of ongeval te beperken.

11.30 uur - Zaal 1

Sander Kool en Cees den Toom: Weg met de verzuiling en leer van elkaar!

De hoeveel veiligheidssystemen en opleidingsmethoden in de duikbranche is groot. Iedere organisatie claimt het meest veilig te zijn. Verzuiling in de duiksector? Waarom leren duikers, recreatief en beroepsmatig, niet van elkaar? Waarom zijn krachten in de duiksector niet veel meer gebundeld? Cees en Sander gaan met elkaar discussie en zoeken aan de hand van de diverse systemen met u naar antwoorden!

12.15 uur - Foyer
Lunch

13.15 uur - Zaal 1

Bas Poelmann:Veilig onder water werken met vrijwilligers

De stichting Ghost Fishing maakt gebruik van vrijwilligers om werk te verrichten onder hele moeilijke omstandigheden: diepte, stroming, extreem slecht zicht. De duikers gaan bewust op zoek naar materiaal dat gemaakt is om leven te verstrikken. Vervolgens gaan de duikers met behulp van messen en hefballonnen dat materiaal te lijf. Niet geheel zonder risico, daar zijn de duikers zich heel erg bewust van. «Omdat we met vrijwilligers werken, kan dat alleen maar als we het veilig doen. We besteden daarom veel aandacht aan procedures, plannen maken, eigen training (naast een hoge instapdrempel qua duikopleidingen), uitrusting configuratie en overleven op zee.» Ghost Fishing heeft in de loop der jaren veel ervaring opgedaan met specifieke procedures, die ook aan nieuwe vrijwilligers worden geleerd. «Ik zal uitgebreid ingaan op welke maatregelen wij nemen om te zorgen dat vrijwilligers veilig aan de slag kunnen.»   

13.15 uur - Zaal 2

Guy Thomas: Hoe makkelijk krijgt men een duikongeval?

Aan de hand van enkele praktijkvoorbeelden bekijkt Guy Thomas het foutieve gedrag van duikers dat tot (dodelijke) ongevallen heeft geleid. We stellen hierbij vast dat risico’s vaak over het hoofd worden gezien en dat een verkeerde ingesteldheid een niet te negeren risicofactor is.

14.15 uur - Zaal 1

Leo Blokland: Risico en regels

Maken verordeningen en wetten het duiken veiliger en dragen onderzoeken of uitspraken van rechters bij aan duikveiligheid? De Onderzoeksraad voor Veiligheid onderzocht een beperkt aantal duikongevallen en rechters deden in de afgelopen decennia slechts een paar uitspraken over aansprakelijkheid. Wat hebben deze onderzoeken bijgedragen aan de duikveiligheid?

Mensen schatten risico’s in afhankelijk van hun eigen opvattingen beoordelingen, waarbij wij ons maar moeilijk los kunnen maken van allerlei cognitieve vertekeningen. Men trekt nogal eens conclusies over veiligheid en oorzaken van duikongevallen zonder echt bewijs.
Gepleit wordt voor beter onderzoek en meer uitwisseling van ongevalsgegevens.

14.15 uur - Zaal 2

Dr. D.B. Wouters: Medische aspecten omtrent mentaliteit en gedrag t.o.v. de duikkeuring

De bijzondere omstandigheden en risico’s van het duiken t.o.v. “landsporten” en activiteiten op het land, die niet altijd, helaas, onderkend worden!

In 2015 vonden een aantal duikongevallen met dodelijke afloop plaats op de Noordzee. Dit vestigde de aandacht op het duiken en de risico’s, er volgden Kamervragen aan de minister en een onderzoek door de Onderzoeksraad voor Veiligheid: Den Haag, 7 juli 2016: de titel van het rapport is: Medische hulpverlening op zee schiet tekort.

Hierop nam de KNRM het initiatief voor de actie “Check je Hart” en er ontstond een intensief samenwerking contact met de Nederlandse Vereniging voor Duikgeneeskunde (NVD), die de uitvoering van de lezingen, landelijk en ook in België, voor duikverenigingen op zich nam.

Tijdens deze lezingen kwamen een aantal, zelfs zorgwekkende, aspecten aan de orde.

Mede daarom is de NVD, als wetenschappelijke vereniging, bezig het medische traject van de redding, door b.v. de KNRM, tot de opname in een centrum, bekwaam in het behandelen van slachtoffers van duikongevallen, te analyseren en, met alle betrokken partijen, waaronder het AMC, de DOSA, KNRM, NOB, NICDA, SCAS, het proces te verbeteren.

De huidige lezing gaat over het waarom keuren, op grond van wat er momenteel wetenschappelijk bekend is en wanneer.

15.00 uur - Zaal 1

Jur van Kasteren: Regelgeving als bedreiging voor de duikveiligheid

De afgelopen jaren hebben duikers en explosievenruimers van defensie te maken met steeds meer druk om de regels stipt na te leven. Die druk wordt mede veroorzaakt door juridische procedures na een ongeval met als doel een ‘schuldige’ aan te wijzen.

Welke neveneffecten heeft die focus op naleving (compliance) op het gevoel van veiligheid, het werkplezier van de duikers en explosievenruimers en op de can do-mentaliteit, de veerkracht van de organisatie?

In opdracht van de Directeur Veiligheid van het Ministerie van Defensie heeft Luitenant ter zee der 1e klasse Jur van Kasteren, duik- en EOD-officier van de Koninklijke Marine hier onderzoek naar gedaan. Zijn Compliance Paradox Model laat zien dat de toegenomen focus op compliance zelfs een averechts effect heeft op de veiligheid.

15.45 uur - Zaal 1

Forumdiscussie

De dag wordt afgesloten met een forumdiscussie met onder andere Edwin Hofma, commandant van de Defensie Duikgroep en bestuurslid Stichting werken onder Overdruk, Erik van Vessem, voorzitter (interim) Nederlandse Onderwatersport Bond, Dr. Rob van Hulst, Bijzonderhoogleraar Anesthesiologie aan de Faculteit der Geneeskunde van de Universiteit van Amsterdam en Stephan Wevers, Voorzitter Brandweer Nederland en Voorzitter Raad van Brandweercommandanten.

16:45 uur
Netwerkborrel